AKISUSSAAFFILIMMIK SANAARTORNEQ
PITSAASSUSEQ INUIT SULIAAT
1970-ikkut aallartinnerannili sorlaqarluta ilisimalikkanik, iluarsiissutinik atorsinnaasanik, aammalu atuisartunut inuiaqatigiinnullu sanaartukkanik nukittuunik arlalippassuarnik pinngortitsiartorpugut.
Kalaallit Nunaata sineriaa tamaat atuarlugu sanaartugaqarpugut, nalunngilagullu issittumi silap pissusiani sanaartugaqarnissamut pisariaqartitat, aammalu illulianik aserujaatsunik, inuussutissarsiorfimmut sanaartukkanik, attaveqaasersuutin illu pilersuisuuvugut.
Akisussaffilimmik sanaartorneq atortussanut, CO2-mut, silap pissusianut avatangiisinullu tunngasuinnaanngilaq. Aamma uagutsinnut sulisuusunut, ilaquttanut ilaaffigisatsinnut, aammalu uagut suliffeqarfittut suleqataasutullu sumiiffimmi inuiaqatigiinni ilaaffigisatsinnut akisussaaffeqarfiuvoq. Taamaattumik avatangiisinut silallu pissusianut taamaaqatigitillugit inunnut akisussaaffeqarfik tigummiagaraarput
Suliffeqarfiutilik tamakkiisumik imaluunniit pingaarnernik suliassanik isumaginnittartoq misilittagaqarlunilu pikkorissoq
Ukiut 50-it sinnerlugit qaangiutereersut misilittagaqarneq Ilissi sanaartugassatut suliniutissinnut, piginnittumut atuisumullu iluatsitsinissamut, pitsaanerpaamik tunngaviliivoq.
Suliffeqarfiutilittut ikiorsiissutit & Nammineq tunisassiat
EMJ-ATCON suliffeqarfiutilittut tamakkiisutut suliaqartutut imaluunniit pingaarnertut suliffeqarfiutilittut suliaqartutut ilaasinnaavoq. Ukiorpassuit tulleriiaat ingerlaneranni inissianik, inuussutissarsiorfiit toqqorsiviillu illuinik, umiarsualivinnik il.il. sanaartoqataasarpugut, suleqatigalugit sumiiffigisani siunnersuisartut, illunillu titartaasartut. Suliffeqarfiutilittut ikiorsiissutigut pillugit uani annermik atuarsinnaavutit.
Najoqqutassatigut naammassisatut suliniutit
EMJ-ATCON suliniutinik ineriartortitsiuarpoq, tassani nunaminertanik atugassiineq EMJ-ATCON-imiilluni, imaluunniit suleqatigisatut ingerlatseqatigiiffinniilluni. EMJ-ATCON-ip kissaatigisamut suliffeqarfiutilittut tamakkiisumik suliaqarnissamik neqerooruteqarsinnaavoq, tassani sanaartortitsisumik suleqateqarluni najoqqutassatigut naammassisassatut iluarsiissutip suliarinissaa piareersarneqarlunilu sanaartugarineqassalluni
Piujuartitsisumik sanaartukkat upparnarsaasikkat
DGNB-mi najoqqutarisat malillugit illuliornerit suliarinissaasa piareersarlugillu sanaartugarinerinik piviusutigut piffissami sivisuumi pissarsiarisamik misilittagaqarpugut. Tamakku saniatigut nunatsinni assingusutut aaqqiissutip inerikkiartortitaanerani ilaavugut, taamaattumillu illit sanaartugassatut suliniutinnik, piujuartitsinerup iluani najoqqutassani inissisimaffinnik qaffasinnerpaanik piviusunngortitaqartunik sanaartornissannut pikkoriffigisatut suleqatitut ittuuvugut.
Suleqatit
Soorli uagut toqqassavitigut
Silatta pissusiata, nunallu ilusaata sunik piumasaqaateqarneri ilisimavagut, aammalu suliffeqarfigisatta allanngoriartorneranik nutaanik immitsinnut ilalersuisarpugut – ilaallutik atortussiat nutaat. Taamaattumik Kalaallit Nunaanni sukumiisumik misileragaasunik periutsinut ilanngullugit nutaaliarisanik illulioriaatsit teknologiillu nutaaliat akulerussinnaavagut.
Anguniagarput paatsuugassaanngilaq:
ILLUNIK ATUISARTUNUT SILAP PISSUSIANUT ISUMANNAATSUTSITSINERMULLU SAPINNGISAMIK QAFFASINNERPAATUT INISSISIMASUNIK NAJOQQUTANIK ATUGAQARLUTA ILLUNIK PITSAASSUSILINNIK SANAARTORNIARPUGUT.
TULLUUSIMAARUTIGALUGIT, NUANNAARUTIGALUGIT, AAMMA ALLANNGORIARTORFIMMUT NUKISSAQARFIGALUGIT INUNNIT SANAAT
AKISUSSAAFFILIMMIK SANAARTORNEQ
PITSAASSUSEQ INUIT SULIAAT
Oqaasinnarput marlunnik isumaqarpoq: Siullertut pingaarnertullu suliarisatsitut sanaartukkanut taakkununnga akisussaaffimmik tigusinnippugut. Sanaartortitsisumut, atuisartumut, aamma inuiaqatigiinnut, avatangiisinut pinngortitamullu tunngatillugu. Tamatuma saniatigut aamma sanaartortussanut suleqatinut taakkununnga akisussaaffimmik tigusaqarpugut.
Inaarutaasutut sanaartukkami pitsaassuseq inunnit tassannga sanasaqartunit pissasoq nalunngilarput. Uagutsinni atugarissaarnermi, tulluusimaaruteqarnermi, piginnaasani, soorunalumi isumannaatsuutitsinermi immikkut ittumik sammisaqarnissamik tamanna pisariaqartitsivoq.
Illunik piginnittunik atuisartunillu iluarinnittunik peqarpugut – aamma illit taamaassaatit
Ukiut 50-it sinnerlugit qaangiupput aallartikkatali uagutsinnik sanaartortitsisartutta arlallit suli suliaqartittarpaatigut – tamannalu tulluusimaarutigaarput. Sanaartugassatut suliniutit amerlanerpaartaat sanaartortitsisunit tamaaneereersunit iluarinnittunillu innersuussinerit aqqutigaluit takkuttarput.
Kalaallit Nunaanni sanaartorneq pillugu ilisimasagut amerlavissortuupput
Suulli tamaasa ilisimanngilagut. Ilisimanngisagut iluarsiissutissaannik ujaasiffigalugit nassaarisarpagut.
Suliffeqarfimmi ukiut amerlasuut atukkagut attaveqarfimmik siamasissumik nukittuumillu pilersitsipput, taakkulu pisariaqaleraangat ikiortiserisarpagut.
Aamma isumassarsiornissaq pisariaqaraangat tamaaniippugut
Sanaartortitsisuusinnaasut, aamma suleqatigisinnaasat amerlasuut sanaartugassaminnut tunngasunik isumassarsiorfigaluta atortarpaatigut – tassanilu pineqarput nutaanik sanaartornerit aamma iluarsaasarnerit. Pineqarput atortussanik toqqaanerni suut tamarmik, ingerlattakkamut aamma suliassanik piareersaanernut tunngasut. Tamatigut isumassarsiornissamut piareeqqavugut – soorunami akiliuteqartitsinata.
Iluseq, torersuseq, pitsaassuserlu pingaartitaraagut
Aallarniutitut ataatsimiinnernit taakkunanit, qaartitikkanut siullernut, aammalu gummifugimut kingullerpaamut sanaartortitsisup iluarinartumik suleqatigiinnermik misigisaqarnissaa kissaatigaarput, tamannalu assut tamanik takunnissinnaassusermik pitsaassuseqarnermillu, kiisalu isumaqatigiissutaasuni torersuutitsinernik nammanneqarfeqarpoq. Tassaavoq sulianut tunngasutigut tulluusimaarutitta ilaa.
Kinguneqarluartussamik suleqatigiinnermut ilisimasatsinnik tikitaqartarpugut – suliffeqarfimmi aamma inimi ataatsimiittarfimmi.
Aqutsisarnermut tunngavigisagut kinguneqartitsisarnermik takussutissartaqarput. Akunnitsinni suleqatitut, aammalu suleqatigisatsinnut tamanut attaveqarfitsigut. Kinguneqartitsisumik isornartorsiuisarneq tikilluaqqunartarpoq, ingammillu alapernaasernermik, akisussaaffeqarnermik, ilumoornermik ikiuiumatunermillu tunngaveqaraangat. Uagutsinni tusarnaartuusarnerput pingaartuuvoq. Aatsaammi tassani immitsinni aallaavigisatsinnik, pisariaqartitatsinnik naatsorsuutigisatsinnillu piviusumik paasisaqartarpugut, aammalu kikkut tamarmik piumasaqaatiminnik, kissaatigisaminnik naatsorsuutigisaminnillu piviusungortitaqarnissaannut iliuuseqarsinnaagatta.
Uppernarsaassuteqartitsineq – aamma piumasaqaataanngikkaangat
DGNB-mi najoqqutaq malillugu sanaartukkat arlallit uppernarsaasersukkat pilersuutigaagut. Taamatuttaaq nunatsinni aaqqiissutaasup inerikkiartortinneranut annertuunik ilalersuuteqarpugut. Taamaattumik sanaartukkami tamarmiusumi sanaartukkap uppernarsaasikkap anguniarnissaanut suut pisariaqartitaaneri nalunngilagut, tamakkulu sanaartortitsisumut, atuisumut inuiaqatiginnullu iluaqutaapput. Tamatigoortutut sanaartornermi ingerlattakkatsinni tunngavigisassat ilanngussoriigaraagut, taakkulu sanaartukkatsinnut tamanut atortarpagut, apeqqutaatinnagu sanaartortitsisoq uppernarsaassummik angusaqarniarnera imaluunniit naamik. Annerpaamilli tamanna isumaqartuummat.
LEAN peqatigalugu DGNB aamma pitsaanerpaatut sanaartukkanik ingerlataqarnermut pilersaarusiornermullu ilalersuuteqarpoq. Anguniagaq tassaavoq pitsaassusitsinni, suleqatigisaqarnitsinni, aamma ingerlattakkatsinni pitsaaneruleriartortuarnissaq.